Ignacy Pietraszewski

Orientalista
31.12.1796 16.11.1869 Biskupiec

Biografia

Ignacy Pietraszewski urodził się 31 grudnia 1796 roku w Biskupcu na Warmii, w rodzinie Baltazara i Barbary z domu Ciecierskiej. Po śmierci ojca w 1802 roku i powtórnym zamążpójściu matki w 1805, w wieku 10 lat przeprowadził się do Grodna, gdzie opiekę nad nim sprawowali wujowie - Jan i Antoni Ciecierscy, którzy byli dominikanami. Tam też jego bracia zmienili nazwisko z Pietruszyńscy na Pietraszewscy, a Ignacy poszedł w ich ślady. W latach 1807-1813 uczęszczał do gimnazjum dominikańskiego w Grodnie. Mimo nacisków rodziny, nie chciał wstąpić do zakonu, pragnąc dalej się kształcić, przez co stracił wsparcie bliskich i musiał sam zarabiać na życie, pracując jako guwerner.

Dzięki oszczędnościom w 1822 roku przeniósł się do Wilna, gdzie na Uniwersytecie Wileńskim studiował na wydziale literackim, uczęszczając na wykłady profesora Wilhelma Münnicha z języków perskiego i arabskiego. W 1826 roku wyjechał do Petersburga, gdzie kontynuował naukę w instytucie języków wschodnich pod okiem takich profesorów jak Józef J. Sękowski i Mirza Dżafar Topczy-Basza. W 1830 roku otrzymał stypendium i posadę w ministerstwie spraw wewnętrznych, a następnie w ministerstwie spraw zagranicznych. W 1831 roku zdał egzamin końcowy, biegle władając językami: tureckim, perskim i arabskim.

W 1832 roku został wysłany do Konstantynopola jako dragoman, gdzie zrodziło się jego zamiłowanie do kolekcjonowania wschodnich monet. Pełnił szereg funkcji dyplomatycznych: w 1836 roku był dragomanem w konsulacie w Jaffie, następnie sekretarzem w Salonikach, w 1837 roku dragomanem w Aleksandrii, a w latach 1838-1840 konsulem w Jaffie. Podczas podróży po Wschodzie zgromadził unikalną kolekcję 2683 monet wschodnich, którą opisał w pracy 'Numi Mohammedani' (Berlin 1843).

W 1840 roku wrócił do Petersburga, gdzie objął posadę w ministerstwie spraw zagranicznych. W 1842 roku otrzymał profesurę na Uniwersytecie Petersburskim, wykładając język turecki. Z powodu choroby w 1844 roku zrzekł się stanowiska i przeprowadził do Berlina, gdzie w tym samym roku został mianowany doktorem filozofii na Uniwersytecie Humboldta. W 1847 roku objął tam posadę wykładowcy języków wschodnich.

W 1846 roku wydał 'Nowy przekład dziejów tureckich dotyczących historii polskiej', polemizując z pracą Sękowskiego. Jego późniejsze badania nad świętymi pismami Zaratusztry zaowocowały wydaniem w 1857 roku dzieła 'Miano slavianskie w ręku jednej familji od trzech tysięcy lat zostające', w którym dowodził bliskiego pokrewieństwa języka awestyjskiego z polskim. Publikacja ta spotkała się z krytyką i w 1858 roku odebrano mu katedrę na Uniwersytecie Berlińskim. W latach 1858-1862 ukazało się jego tłumaczenie Awesty, które do 2010 roku pozostawało jedynym przekładem tego dzieła na język polski.

W 1860 roku jako dragoman towarzyszył pruskiemu poselstwu do Persji, gdzie szach Naser ad-Din oferował mu posadę na swoim dworze, jednak Pietraszewski odmówił. Zerwał wtedy kontakty z Europą, co wywołało pogłoski o jego śmierci. Po powrocie do Berlina w 1861 roku wydał jeszcze kilka prac dotyczących Awesty, m.in. 'Abrégé de la grammaire Zend' (1861) i 'Deutsche verbesserte Übersetzung der Bücher des Zoroaster' (1864). Zmarł 16 listopada 1869 roku w Berlinie. Po jego śmierci córka Kazimiera Moschowa przygotowała do druku opis jego podróży pt. 'Dziesięcioletnia podróż po Wschodzie' (1872).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Profesor języków wschodnich na Uniwersytecie Petersburskim
Autor pierwszego polskiego tłumaczenia Awesty
Stworzył unikalną kolekcję 2683 monet wschodnich, opisaną w 'Numi Mohammedani'
Pełnił funkcje dyplomatyczne na Wschodzie, m.in. konsula w Jaffie

Ciekawostki

Zmienił nazwisko z Pietruszyński na Pietraszewski za namową braci, którzy byli dominikanami
Jego tłumaczenie Awesty było jedynym polskim przekładem aż do 2010 roku
Podczas pobytu w Persji zerwał kontakt z Europą, przez co gazety ogłosiły jego śmierć

Udostępnij